PIT dla przedsiębiorcy JDG 2026 - jak rozliczyć działalność? | BiznesBaza

Rozliczenie roczne dla przedsiębiorcy to więcej niż wypełnienie jednego formularza. W grę wchodzi wybór właściwego PIT, prawidłowe uwzględnienie składki zdrowotnej i skompletowanie dokumentacji kosztowej. Poniżej znajdziesz wszystko, co musisz wiedzieć przed złożeniem zeznania za 2025 rok.

PIT-36 czy PIT-36L - kluczowa różnica

Wybór formularza zależy od tego, jaką formę opodatkowania wybrałeś dla swojej działalności:

PIT-36 - dla przedsiębiorców rozliczających się na skali podatkowej (zasady ogólne). Stawki podatku to 12% do 120 000 zł dochodu i 32% od nadwyżki powyżej tej kwoty. Na skali obowiązuje kwota wolna od podatku w wysokości 30 000 zł.

PIT-36L - dla przedsiębiorców, którzy wybrali podatek liniowy 19%. Stawka jest stała niezależnie od wysokości dochodu - nie ma kwoty wolnej, nie można rozliczać się z małżonkiem ani korzystać z ulgi na dzieci.

Kiedy skala, a kiedy liniowy się opłaca?

Podatek liniowy 19% zaczyna być korzystny dopiero przy dochodach powyżej ok. 120 000–150 000 zł rocznie. Poniżej tej granicy skala z kwotą wolną i niższą stawką 12% jest zazwyczaj tańsza. Przy skali można też korzystać z ulgi na dziecko i rozliczenia z małżonkiem - przy liniowym te opcje znikają.

Wyjątek: jeśli masz wysokie dochody i brak ulg do odliczenia, liniowy z niższą składką zdrowotną (4,9% zamiast 9%) bywa atrakcyjny nawet przy dochodach bliskich 120 000 zł.

	Skala podatkowa (PIT-36)	Podatek liniowy (PIT-36L)
Stawka	12% / 32%	19%
Kwota wolna	30 000 zł	Brak
Składka zdrowotna	9% dochodu	4,9% dochodu
Ulga na dziecko	Tak	Nie
Rozliczenie z małżonkiem	Tak	Nie

Składka zdrowotna a podatek - jak liczyć podstawę

Od 2022 roku składka zdrowotna dla przedsiębiorców jest liczona od dochodu, co zmieniło kalkulacje podatkowe. W zeznaniu rocznym uwzględniasz składki faktycznie zapłacone w roku 2025.

Na skali podatkowej

Składka zdrowotna wynosi 9% dochodu, ale nie mniej niż 5 040 zł rocznie (420 zł/miesiąc). Składki zdrowotnej nie można odliczyć od podatku - wlicza się ją w koszty prowadzenia działalności (obniża podstawę opodatkowania tylko jeśli zaliczysz ją do kosztów w PKPiR, co nie zawsze jest możliwe).

Podstawa opodatkowania = przychód − koszty uzyskania przychodu − składki ZUS (społeczne)

Podatek = podstawa × stawka (12% lub 32%) − kwota zmniejszająca podatek

Na podatku liniowym

Składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, nie mniej niż 2 748 zł rocznie (229 zł/miesiąc). Tutaj obowiązuje specjalna zasada: możesz odliczyć zapłacone składki zdrowotne od podstawy opodatkowania (nie od podatku) do kwoty 11 600 zł rocznie - co jest jedną z nielicznych ulg dostępnych przy liniowym.

Koszty uzyskania przychodu - co możesz odliczyć?

Koszty uzyskania przychodu to wydatki poniesione w celu osiągnięcia lub zabezpieczenia przychodu. Zmniejszają one podstawę opodatkowania - im wyższe koszty, tym niższy podatek.

Co można wliczyć w koszty

Sprzęt i wyposażenie biura lub miejsca pracy (komputer, telefon, biurko) - jednorazowo do 10 000 zł, powyżej jako środek trwały podlegający amortyzacji.
Paliwo i koszty samochodu - jeśli używasz auta w firmie, możesz odliczać koszty proporcjonalnie (75% przy użyciu mieszanym, 100% przy wyłącznie firmowym).
Usługi zewnętrzne - księgowość, marketing, podwykonawcy.
Składki ZUS społeczne - opłacane w roku podatkowym.
Najem biura lub powierzchni używanej do działalności.
Szkolenia, kursy i literatura branżowa bezpośrednio związane z wykonywaną działalnością.
Materiały i towary handlowe.

Czego nie można wliczyć w koszty

Prywatne zakupy, mandaty, grzywny, alkohol na spotkania (od niedawna niedopuszczalny koszt) oraz wydatki nieudokumentowane fakturą lub rachunkiem. Urząd skarbowy może zakwestionować koszty, jeśli nie ma dowodu ich poniesienia.

Dokumentacja to podstawa

Każdy koszt wymaga dokumentu - faktury VAT, rachunku lub innego dowodu księgowego. Bezfakturowe wpisywanie kosztów do PKPiR może skończyć się korektą podczas kontroli. Trzymaj dokumenty przez minimum 5 lat od końca roku podatkowego.

Deadline: 30 kwietnia 2026

Przedsiębiorca składa zeznanie roczne (PIT-36 lub PIT-36L) do 30 kwietnia 2026 roku. To termin zarówno na złożenie formularza, jak i na ewentualną dopłatę podatku. Opóźnienie skutkuje odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia następnego po terminie.

Jak złożyć?

Zeznanie można złożyć:

elektronicznie przez portal podatki.gov.pl (e-Urząd Skarbowy) - podpisując Profilem Zaufanym lub podpisem kwalifikowanym,
przez księgowego z odpowiednim pełnomocnictwem (UPL-1),
papierowo - osobiście w urzędzie skarbowym lub listem poleconym (decyduje data stempla pocztowego).

Przy rozliczeniu elektronicznym urząd wypłaca ewentualny zwrot w ciągu 45 dni. Przy papierowym termin wynosi 3 miesiące.

Zaliczki w ciągu roku

Pamiętaj, że w trakcie 2025 roku powinieś opłacać miesięczne lub kwartalne zaliczki na podatek. W zeznaniu rocznym wpisujesz sumę wpłaconych zaliczek - jeśli wpłaciłeś za dużo, dostaniesz zwrot. Jeśli za mało - dopłacasz różnicę do 30 kwietnia.

Optymalizacja podatku i weryfikacja kontrahentów

Przed złożeniem zeznania warto sprawdzić, czy nie zostały pominięte żadne odliczenia - zwłaszcza składki ZUS społeczne, wydatki na sprzęt czy koszty użytkowania samochodu.

Skorzystaj z naszego kalkulatora podatku dochodowego, żeby porównać wynik rozliczenia na skali i liniowym dla swoich konkretnych liczb. Kalkulator uwzględnia składki ZUS i zdrowotną, dając realny obraz obciążeń.

Jeśli wystawiasz faktury innym firmom, pamiętaj też o regularnej weryfikacji kontrahentów - szczególnie pod kątem statusu VAT i aktywności w KRS. Współpraca z firmą wykreśloną lub nieaktywną VAT może skutkować problemami przy odliczeniu podatku naliczonego.